Mundial 2014: Hiszpania 1-5 Holandia

Spain - Holland


Reprezentacja Holandii rozbiła mistrzów świata i Europy w meczu, który może przejść do historii ewolucji taktyki.

Louis van Gaal ustawił drużynę w systemie 3-4-1-2, zastosował agresywny pressing w środku pola i zneutralizował zagrożenie płynące z bocznych sektorów boiska.

Oranje mogli przegrywać dwoma bramkami tuż przed przerwą, zanim wykorzystali brak lub mało efektywny pressing połączony z wysokim ustawieniem linii obrony Hiszpanii.

Pressing Holandii

Najbardziej istotnym elementem spotkania finalistów poprzedniego mundialu był odważny pressing Holandii. Van Gaal pozwolił wyprowadzać piłkę od tyłu środkowym obrońcom rywala – Piqué i Ramosowi. Napastnicy (Robben i van Persie) cofali się i przesuwali bliżej bocznych sektorów, blokując możliwość przekazania piłki krótkim podaniem do skrzydła, czyli do Alby lub Azpilicuety.

Oranje nie pozwolili Hiszpanom na opanowanie środka pola. Najwyżej wysunięty Sneijder doskakiwał do Busquetsa, de Guzmán naciskał na Xabiego Alonso, podczas gdy de Jong próbował zmusić do błędu Xaviego. Co więcej, skrajni środkowi obrońcy – de Vrij i Martins Indi – wychodzili bardzo daleko (nawet na połowę przeciwnika) za schodzącymi do centrum boiska, odpowiednio: Iniestą i Silvą. Dochodziło do sytuacji 55.

Cofnięci skrzydłowi – Janmaat i Blind – byli odpowiedzialni za bocznych obrońców La Roja, również doskakując do nich wysoko. Janmaat kontrolował także penetrujące ruchy Alby.

Wyprowadzenie piłki od tyłu przez Hiszpanię. Piqué i Ramos (podkreśleni na żółto) są wolnymi zawodnikami. Robben i van Persie (na zielono) blokują kąty podań do boku.  W środku pola dochodzi do równowagi liczebnej (pomarańczowe linie), podczas gdy Martins Indi wychodzi wysoko (czerwona linia) za Silvą.

Wyprowadzenie piłki od tyłu przez Hiszpanię. Piqué i Ramos (podkreśleni na żółto) są wolnymi zawodnikami. Robben i van Persie (na zielono) blokują kąty podań do boku. W środku pola dochodzi do równowagi liczebnej (pomarańczowe linie), podczas gdy Martins Indi wychodzi wysoko (czerwona linia) za Silvą.

Wysokie wyjście Blinda do Azpilicuety (zielona linia) oraz Martinsa Indiego do Silvy (czerwona) w połączeniu z równowagą liczebną (żółte linie) w środku pola zmuszają Hiszpanię do konstruowaniu ataku pozycyjnego od nowa.

Wysokie wyjście Blinda do Azpilicuety (zielona linia) oraz Martinsa Indiego do Silvy (czerwona) w połączeniu z równowagą liczebną (żółte linie) w środku pola zmuszają Hiszpanię do konstruowania ataku pozycyjnego od nowa.

Piqué (przy piłce) próbuje długiego podania na pokazującego się za linię obrony Albę. Janmaat kontroluje ruch bez piłki rywala (niebieskie koło).

Piqué (przy piłce) próbuje długiego podania na pokazującego się za linię obrony Albę. Janmaat kontroluje ruch bez piłki rywala (niebieskie koło).

O ile Hiszpanie – dzięki wysokim umiejętnościom technicznym – nie tracili piłki, o tyle agresywny pressing utrudniał im odwracanie się z piłką twarzą do bramki rywala i przedostawanie się w ostatnią tercję boiska. Taktyka Holandii była o tyle ryzykowna, że otwierała przestrzeń dla Diego Costy, który mógł znaleźć się w sytuacji 1 na 1 z Vlaarem. Początkowo w momencie gdy Martins Indi wychodził za Silvą, de Vrij pozostawał na swojej pozycji, u boku Vlaara (2 na 1). Po pierwszym kwadransie sam zaczął jednak wychodzić w tym samym czasie za Iniestą. Ważne było zawężanie pola gry przez cofniętych skrzydłowych, najczęściej Blinda operującego na stronie mniej aktywnego w ataku Azpilicuety.

Martins Indi i de Vrij opuścili swoje pozycje z uwagi na ruch Iniesty i Silvy (czerwone linie).  Janmaat kontroluje penetrujący ruch bez piłki Alby (niebieskie koło). Blind zawęża pole gry (zielona linia).

Martins Indi i de Vrij opuścili swoje pozycje z uwagi na ruch Iniesty i Silvy (czerwone linie). Janmaat kontroluje penetrujący ruch bez piłki Alby (niebieskie koło). Blind zawęża pole gry (zielona linia).

Iniesta i Silva ponownie wyciągnęli (czerwone linie) de Vrija i Martinsa Indiego daleko od własnej bramki. Janmaat, Vlaar i Blind tworzą (zielone linie) trójkę obrońców.

Iniesta i Silva ponownie wyciągnęli (czerwone linie) de Vrija i Martinsa Indiego daleko od własnej bramki. Janmaat, Vlaar i Blind tworzą (zielone linie) trójkę obrońców.

Kolejny przykład, jak wyżej.

Kolejny przykład, jak wyżej.

Bezpośrednia Hiszpania

Mistrzowie świata próbowali w pierwszych minutach również bezpośredniego wariantu. Obecność na szpicy Costy stwarzała opcję posyłania na niego długich, penetrujących piłek za wysoką linię obrony Holandii. Były one jednak zwykle niecelne, a sam zawodnik – świeżo po kontuzji – nie wpasował się jak na razie do zespołu Vicente del Bosque.

Długie podania Hiszpanii w pierwszych 15 minutach meczu (za "FourFourTwo").

Długie podania Hiszpanii w pierwszych 15 minutach meczu (za „FourFourTwo”).

Oranje wcale nie zneutralizowali całkowicie poczynań rywala w ataku pozycyjnym. Iniesta dwukrotnie znalazł sobie wolną przestrzeń pomiędzy liniami i zakończył akcję groźnym strzałem z dystansu (w 10. i 50. minucie). Silva tyle samo razy opanował piłkę posłaną za linię obrony przeciwnika (w 20. oraz dwie minuty później po kombinacji z Iniestą na lewej stronie). Wreszcie, Hiszpania objęła prowadzenie po znakomitym, penetrującym podaniu Xaviego do Costy, zanim kolejna dwójkowa akcja Iniesty z Silvą (w przestrzeń zwolnioną przez de Vrija) nie zakończyła się wyborną okazją do zdobycia drugiej bramki krótko przed przerwą.

Iniesta (przy piłce) wyciągnął za sobą de Vrija (niebieskie koło) i posyła prostopadłe podanie do Silvy (czerwona strzałka). Ten urwał się spod opieki (żółta linia) Martinsa Indiego i wbiegł w strefę zwolnioną przez drugiego ze skrajnych środkowych obrońców Holandii.

Iniesta (przy piłce) wyciągnął za sobą de Vrija (niebieskie koło) i posyła prostopadłe podanie do Silvy (czerwona strzałka). Ten urwał się spod opieki (żółta linia) Martinsa Indiego i wbiegł w strefę zwolnioną przez drugiego ze skrajnych środkowych obrońców Holandii.

Pressing Hiszpanii

Sami Hiszpanie także rozpoczęli mecz od wysokiego pressingu.

Costa i Silva (podkreśleni na czerwono) rozpoczynają wysoki pressing na prawej stronie. Środkowi pomocnicy (żółte linie) wraz z Azpilicuetą i Ramosem (niebieskie) również wychodzą za swoimi rywalami na ich połowę.

Costa i Silva (podkreśleni na czerwono) rozpoczynają wysoki pressing na prawej stronie. Środkowi pomocnicy (żółte linie) wraz z Azpilicuetą i Ramosem (niebieskie) również wychodzą za swoimi rywalami na ich połowę.

Wysoki (kontr)pressing po stracie piłki.

Wysoki (kontr-)pressing po stracie piłki.

W 13. minucie wysoki pressing zakończył się odbiorem i okazją podbramkową.

W 13. minucie wysoki pressing zakończył się odbiorem i okazją podbramkową.

Taktyka Holendrów w ofensywie polegała na szybkim przejściu z obrony do ataku: Robben i van Persie mieli wbiegać w wolne przestrzenie: kanały lub za wysoko ustawioną linię defensywną Hiszpanii. W pierwszych trzydziestu minutach, choć Oranje zdarzało się wychodzić z piłką spod pressingu rywala, drużyna van Gaala była w posiadaniu piłki – zwłaszcza po odbiorze – niedokładna, by nie powiedzieć niechlujna. Różnicowanie rozgrywania od tyłu pomiędzy krótkimi a długimi podaniami nie przynosiło pozytywnego rezultatu. Napastnicy przegrywali większość pojedynków, podczas gdy drugie piłki częściej zbierała La Roja. Robben, a zwłaszcza van Persie, w zasadzie nie istnieli na murawie.

Podania bramkarza Holandii, Cillessena.

Podania bramkarza Holandii, Cillessena (za „FourForTwo”).

Cofnięta Hiszpania

Po strzeleniu gola Hiszpanie postanowili się cofnąć i przyjąć przeciwnika na własnej połowie:

Hiszpania Pressing 4

Nie trzeba było długo czekać, aż zmiana nastawienia La Selección zostanie wykorzystana.

Silva nie doskakuje (czerwona linia) do Martinsa Indiego, ani nie blokuje kątu podania (zielona) do Blinda.

Silva nie doskakuje (czerwona linia) do Martinsa Indiego, ani nie blokuje kątu podania (zielona) do Blinda.

Blind najpierw posłał kapitalne dośrodkowanie w pole karne (32. minuta), po czym – nieatakowany – odwrócił losy spotkania:

Blind (przy piłce) nie jest naciskany przez Silvę (żółta linia), Azpilicuetę (niebieska), ani Busquetsa (żółta). Ma czas, by wymierzyć znakomite podanie za wysoką linię obrony Hiszpanii do wybiegającego na wolne pole (czerwona strzałka) van Persiego.

Blind (przy piłce) nie jest naciskany przez Silvę (żółta linia), Azpilicuetę (niebieska), ani Busquetsa (żółta). Ma czas, by wymierzyć znakomite podanie za wysoką linię obrony Hiszpanii do wybiegającego na wolne pole (czerwona strzałka) van Persiego.

Niedługo po przerwie Hiszpanii nie pomógł powrót do wysokiego pressingu:

Silva naciska (zielona linia) na Blinda, co nie przeszkadza mu w dograniu - na jeden kontakt - kolejnej precyzyjnej, penetrującej piłki, tym razem do Robbena (czerwona strzałka).

Silva naciska (zielona linia) na Blinda, co nie przeszkadza mu w dograniu – na jeden kontakt – kolejnej precyzyjnej, penetrującej piłki, tym razem do Robbena (czerwona strzałka).

Zaskakujący obrót sytuacji pociągnął za sobą spodziewaną zmianę. Wprowadzony za Xabiego Alonso Pedro miał zapewnić obecność dodatkowego zawodnika wysoko na połowie przeciwnika i – wraz z Torresem, który zmienił Costę – penetrować szeregi obronne przeciwnika.

Zanim skrzydłowy Barcelony po raz pierwszy dotknął piłki, Holendrzy podwyższyli jednak na 3:1 po stałym fragmencie gry. Kilka minut poźniej kolejny błąd Casillasa pozbawił Hiszpanię resztek nadziei na odrobienie strat. Mecz się otworzył, a Oranje mieli teraz mnóstwo przestrzeni. Robben i van Persie wychodzili do podań w środkowej strefie boiska lub w kanałach – bądź wybiegali za jeszcze wyżej ustawioną linię obrony – i siali popłoch, pędząc z piłką na bramkę rywala.

Podania otrzymane przez Robbena w drugiej połowie (za "FourFourTwo").

Podania otrzymane przez Robbena w drugiej połowie (za „FourFourTwo”).

Podania otrzymane przez van Persiego w drugiej połowie (za "FourFourTwo").

Podania otrzymane przez van Persiego w drugiej połowie (za „FourFourTwo”).

Wnioski

Jakiekolwiek przebłąkiwania o śmierci tiki-taki należy uznać za przesadzone. Wysoki pressing Holandii w wyjściowym ustawieniu 3-4-1-2 był interesujący, odważny i ryzykowny. Hiszpania wypracowała sobie kilka okazji strzeleckich i przy wysokiej (optymalnej?) skuteczności mogła nawet rozstrzygnąć mecz w pierwszej połowie. Problem pojawił się, gdy po objęciu prowadzenia La Roja sama zrezygnowała z wysokiego pressingu. To w połączeniu ze zbyt wysoką linią obrony zostało w imponujący sposób wykorzystane przez Oranje. O końcowym wyniku zadecydowały też dwa indywidualne błędy Casillasa, po których Holendrzy mieli z przodu mnóstwo wolnej przestrzeni i mogli strzelić w końcówce o kilka goli więcej.

Wojciech Falenta
Trener licencjonowany Football Academy. Miłośnik taktycznego spojrzenia na piłkę nożną.

  • Tomek Czapiewski

    Grafiki zdradzają francuskie inspiracje 😉

  • Ketiw93

    Świetny tekst 🙂

    Czy del Bosque nie popełnił błędy sadzając Pedro na ławce? Przecież Kanaryjczyk jest zawodnikiem stworzonym do gry przeciwko wysoko ustawionej obrony rywali, gdy może wykorzystywać swoją energię dynamicznie atakując głębię.

    • DawidJankowiak

      Jak najbardziej. To samo potrafi też Fabregas, tylko ze środka pola.

Reklama