Turnieje młodzieżowe – wnioski

ThiagoRozwój piłki nożnej coraz mocniej zmierza w kierunku uniwersalności – taki podstawowy wniosek płynie z analizy gry czołowych europejskich reprezentacji podczas tegorocznych finałów mistrzostw Europy w kategorii do lat 21 i 19 oraz mundialu do lat 20.


Międzynarodowe turnieje młodzieżowe są świetnym wyznacznikiem tendencji zachodzących w danym momencie w futbolu na najwyższym poziomie. Doskonale ilustrują, w jaką stronę podąża szkolenie piłkarzy tak ogólnie, jak i w poszczególnych krajach.

[…] ruch w kierunku uniwersalności […] jest utrzymującym się trendem – pisał w epilogu „Odwróconej piramidy” Jonathan Wilson. Uniwersalność wśród młodych zawodników zatacza coraz szersze kręgi. We współczesnej piłce nożnej nie wystarcza dobre przygotowanie techniczne, fizyczne, atletyczne czy taktyczne. Co więcej, nie wystarcza nawet połączenie szybkości z siłą czy wybiegania z umiejętnością dobrego czytania gry. Pożądane staje się posiadanie wszystkich możliwych atutów, niezależnie od pozycji na boisku.

Przykładowo: defensywny pomocnik reprezentacji Hiszpanii do lat 21, Asier Illarramendi, to ulepszona wersja Sergio Busquetsa – gracz bardzo dobrze wyszkolony technicznie i świetnie czytający grę, ale silniejszy fizycznie i bardziej wybiegany od swojego starszego kolegi. Tymczasem środkowy napastnik reprezentacji Niemiec w tej samej kategorii wiekowej, Kevin Volland (podobnie jak Robert Lewandowski), jest z jednej strony typową dziewiątką, ale z drugiej zawodnikiem ruchliwym i zwrotnym.

Poniżej przedstawiamy szereg ogólnych wniosków z gry czołowych europejskich reprezentacji podczas minionych turniejów młodzieżowych.

Hiszpania

Hiszpańskie drużyny narodowe szukają równowagi pomiędzy stanowiącym fundament tiki-taki posiadaniem piłki a penetracją szeregów rywala.

Julen Lopetegui ustawił reprezentacje do lat 21 i 20 w tym samym systemie (433 przechodzące w 343) i przydzielił analogiczne zadania zawodnikom zajmującym określone pozycje na boisku. Po pierwsze, zrezygnował z roli fałszywej dziewiątki, wykorzystując ruchliwego i szukającego podań na wolne pole środkowego napastnika. W zespole do lat 21 był nim Rodrigo lub Álvaro Morata, a w ekipie do lat 20 najczęściej Jesé Rodríguez. Po drugie, urozmaicił grę na bokach. Na jednym z nich występował operujący blisko linii końcowej i atakujący głębię skrzydłowy (Cristian Tello/Gerard Deulofeu), na drugim schodzący do środka na swoją lepszą nogę ofensywny pomocnik (prawonożny Isco/lewonożny Suso), zapewniający przewagę w kluczowej, środkowej strefie boiska. Inne były też zadania bocznych obrońców. Ten grający za plecami skrzydłowego stanowił dla niego wsparcie, ale wykonywał również ruchy obiegające (przede wszystkim Martín Montoya). Ten ustawiony po przeciwnej stronie odpowiadał z kolei za zapewnienie szerokości na całej flance (Alberto Moreno w zespole do lat 21). Po trzecie, najbardziej znaczące, jeden ze środkowych pomocników (Koke/Saúl Ñíguez) miał za zadanie wchodzić z drugiej linii w pole karne. W finale mistrzostw Europy do lat 21 różnicę zrobiły z kolei zaskakujące wejścia w szesnastkę Thiago Alcântary.

Hiszpania 1

Inaczej wyglądała gra reprezentacji Hiszpanii do lat 19. Tutaj ochronę duetu środkowych obrońców, asekurację bocznych sektorów oraz regulację tempa i kierunku rozgrywania ataków miała zapewniać dwójka defensywnych pomocników: Pablo Íñiguez i José Rodríguez. Przed nimi operował ofensywny pomocnik, Federico Vico, a także schodzący do środka ze skrzydła (a’la Isco czy Suso) Moi Gómez. Na drugim boku występował typowy odwrócony skrzydłowy, Álvaro Vadillo, trzymający się blisko linii bocznej, ale przesuwający się też do środka w celu stworzenia wolnej przestrzeni dla lewego obrońcy. José Gayá i – na prawej stronie – Héctor Bellerín odpowiadali nie tylko za zapewnienie szerokości, lecz również (wzorem Jordiego Alby) wykonywali ruchy penetrujące w pole karne rywala. Piłek za linię obrony szukał także występujący w większości meczów środkowy napastnik, Sandro Ramírez.

Hiszpania 2

Niemcy

Reprezentacja Niemiec do lat 21 – podobnie jak drużyna Joachima Löwa – oparła swoją grę o wysoki pressing i szybkie przejście z obrony do ataku w systemie 4231. Kluczowe role odgrywali w nim Lewis Holtby i Patrick Herrmann. Ofensywny pomocnik był adresatem większości podań natychmiast po odzyskaniu przez zespół piłki. Starał się znaleźć sobie miejsce między liniami i operować blisko silnego i ruchliwego środkowego napastnika, Kevina Vollanda. Tymczasem prawoskrzydłowy wykorzystywał swoją szybkość i wykonywał sprint w zwolnioną przez bocznego obrońcę rywala przestrzeń. Gdy akcja rozwijała się z kolei na przeciwnym boku, odpowiadał za jej zamknięcie na długim słupku.

Niemcy

Włochy

Finaliści mistrzostw Europy do lat 21 wywarli spore wrażenie dzięki płynności swojej gry w ustawieniu 442. Jej reżyserem był głęboko operujący rozgrywający w osobie Marko Verrattiego, podczas gdy napastnicy i skrzydłowi świetnie się uzupełniali i wymieniali pozycjami. W momencie, gdy Fabio Borini cofał się do drugiej linii, wyciągając za sobą środkowego obrońcę rywala, w zwolnioną za jego plecami strefę ruszał Ciro Immobile. Kiedy schodził do prawej strony, za linię obrony ruszał z kolei Alessandro Florenzi. Zaskakujące, penetrujące ruchy w pole karne wykonywał również z lewej strony Lorenzo Insigne. Obaj skrzydłowi potrafili zapewnić szerokość, ale także wspomóc partnerów w środkowej strefie boiska.

Włochy

Francja

Kluczowym elementem gry mistrzów świata do lat 20 było wysokie ustawienie w ataku bocznych obrońców, zapewniających szerokość na połowie przeciwnika. Selekcjoner Pierre Mankowski długo zastanawiał się, jak właściwie zestawić środek pola. Ostatecznie postawił na duet Geoffrey Kondogbia – Paul Pogba, którzy zapewniali ochronę dwójce środkowych obrońców, asekurowali boczne sektory i rozdzielali piłki od tyłu dzięki swojemu repertuarowi podań. Wyżej ustawiony był tzw. destroyer, Jordan Veretout, wspierający swoich partnerów ze środkowej formacji po stracie piłki i stwarzający im (podobnie jak schodzący ze skrzydła Florian Thauvin) opcję podania wyżej. Nominalni skrzydłowi operowali na zasadzie kompatybilności. Thauvin pokazywał się do gry pomocnikom i szukał miejsca między liniami, podczas gdy Jean-Christophe Bahebeck zamieniał się w drugiego napastnika i wykonywał ruchy za linię obrony.

Francja 1

Selekcjoner reprezentacji Francji do lat 19, Francis Smerecki, postawił z kolei w środku pola na kombinacje passer (Larry Azouni) – runner (Adrien Hunou) – creator (Adrien Rabiot). Szczególnie istotną rolę spełniał ten drugi, potrafiący w tempo wejść w pierwszą linię i wykończyć atak zespołu. Boczni obrońcy podłączali się do akcji ofensywnych, ale bardziej poprzez ruchy obiegające. Podobnie jak w zespole do lat 20 dobrze uzupełniali się skrzydłowi, Anthony Martial i Corentin Jean.

Francja 2

Portugalia

Reprezentacja Portugalii do lat 19 wystąpiła w klasycznym dla siebie systemie 433 z ofensywnie usposobionymi bocznymi obrońcami, Luisem Rafaelem i João Cancelo. Charakterystyczne było tworzenie trójkątów na skrzydłach, zwłaszcza na lewej flance. Środkowy napastnik, Alexandre Guedes, strzelił podczas turnieju trzy gole, wszystkie głową, wszystkie po zejściach w tempo na krótki słupek i dośrodkowaniach bocznych obrońców.

Portugalia

Holandia

Niespodzianką na minus podczas tegorocznych turniejów młodzieżowych była gra reprezentacji Holandii, której piłkarze odstawiali poziomem wyszkolenia technicznego od Hiszpanów, Niemców czy Portugalczyków. W kategorii do lat 21 Oranje zrezygnowali w środku pola z potrafiących wyjść z piłką spod pressingu Jordy’ego Classiego i Tonny’ego Vilheny. Zamiast nich występował niezrównoważony tercet Kevin Strootman (runner) – Marco van Ginkel (runner) – Adam Maher (creator), a brakowało zawodnika podającego, co wykorzystali wysokim, dobrze zorganizowanym pressingiem Włosi w początkowym fragmencie meczu półfinałowego.

Holandia

Serbia

Mistrzowie Europy do lat 19 zaprezentowali piłkę najbardziej bezpośrednią – zarówno w ataku pozycyjnym (co nie znaczy, że inicjowali grę długim podaniem od bramkarza na środkowego napastnika), jak i po odbiorze piłki. Występujący na szpicy Alexandar Mitrović, podobnie jak operujący nominalnie na prawej stronie Uroš Djurdjević, potrafił utrzymać się przy piłce, jak i samemu wypracować sobie pozycję strzelecką. Serbowie zdobyli dwie bramki podczas turnieju po dośrodkowaniach prawego obrońcy, Petara Golubovicia. Jego centrę zamienił na gola raz lewoskrzydłowy, Alexandar Luković (na długim słupku), a raz Djurdjević (zamieniający się w drugiego napastnika).

Serbia

Zdjęcie: marca.com

Wojciech Falenta
Trener licencjonowany Football Academy. Miłośnik taktycznego spojrzenia na piłkę nożną.

  • Radzik

    Świetna robota! Bardzo przystępnie napisane. Dużo ważnych wiadomości dla kogoś z wakacyjnymi zaległościami. Pozdrawiam!

  • Radzik

    Przy okazji tematu najlepszych reprezentacji młodzieżowych jestem ciekaw Pańskiego zdania na temat meczu reprezentacji trenera Dorny ze Szwecją. W związku z tym, że trener Fornalik powołał Wszołka i Pawłowskiego, kontuzjowani są Milik i Bereszyński, a za kartki pauzuje Furman kadra jest bardzo wąska.

    Stąd mój pomysł na grę byłby bardzo podobny do gry Hiszpanii U19. Mianowicie środek pola 6- Dąbrowski (passer?), 8- Chrapek(runner), 10- Wolski(creator). Ofensywnie usposobieni boczni obrońcy: Lewandowski i Pazio albo Kędziora. Po prawej stronie odwrócony skrzydłowy Michał Żyro (który w ogóle tak nie grał), a po lewej schodzący do środka Steblecki.

    • Wojciech Falenta

      Nie znam wystarczająco dobrze poszczególnych zawodników, ale przy takim zestawieniu – schodzącym do środka Stebleckim na jednej i odwróconym skrzydłowym na drugiej stronie – bardzo ważna byłaby rola bocznych obrońców, odpowiedzialnych za zapewnienie szerokości. Jeśli nie będą tego robić wystarczająco szybko (za wolno przesuwając się wyżej), zrobi się wąsko i rywalom łatwiej będzie się bronić.

      Pozdrawiam

      • Radzik

        Obawiam się, że dominować będzie myśl taktyczna w ramach której nie będziemy utrzymywać się przy piłce na połowie przeciwnika wystarczająco długo żeby w akcji uczestniczyli obaj boczni obrońcy. Ponadto nie jestem pewien zdolności ofensywnych prawonożnych obrońców.

        • Wojciech Falenta

          Niekoniecznie obaj jednocześnie (w zależności od tego, na którą stronę przenosi się gra), choć współczesny trend jest taki, by obaj boczni obrońcy zapewniali szerokość, a boki asekurował jeden DM + duet środkowych obrońców lub dwóch defensywnych pomocników. Z tego, co widziałem w Lechii, Pazio raczej mało aktywny w ataku, choć być może wynika to z dużej aktywności Deleu na drugiej stronie.

          • Radzik

            To może Żyro mimo, że przestawiony na prawą stronę mógłby spróbować gry w maksymalnej szerokości ze względu na zbyt duże zagęszczenie środka pola. Szukał by dośrodkowań z okolicy linii bocznej za środkowych obrońców, bo Przybyłko i Steblecki mają warunki do walki o górne piłki.

            Oczywiście w tym przypadku nasza gra staje się bardziej przewidywalna i jednostronna, ale zapewnia to również 4 wycofanych zawodników: 2 stoperów, DM i RB.

          • Wojciech Falenta

            Żyro mógłby operować szeroko, ale i tak schodziłby z piłką do środka na lewą nogę, co otwierałoby przestrzeń przy linii dla prawego obrońcy.

Reklama